ఒకప్పుడు ఇంటి నాలుగు గోడల మధ్యే పరిమితమయ్యిందని భావించిన ఆడపిల్ల, నేడు భారతదేశానికి గర్వకారణంగా మారుతోంది. యుద్ధ విమానాల కాక్పిట్ నుంచి అంతరిక్ష ప్రయోగాల ల్యాబ్ వరకు—ఎక్కడ చూసినా ఆమె ప్రతిభకు అడ్డుకట్ట లేదు. ఈ మార్పును మరింత బలపరిచే ఉద్దేశంతో ప్రతి ఏటా జనవరి 24న జాతీయ బాలికా దినోత్సవాన్ని జరుపుకుంటున్నారు. 2008లో కేంద్ర మహిళా, శిశు అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ ప్రారంభించిన ఈ దినోత్సవం, బాలికల హక్కులు, అవకాశాలు, సాధికారతపై సమాజాన్ని ఆలోచింపజేస్తోంది.
ఈ ఏడాది “బాలికలకు ఉజ్వల భవిష్యత్తు” అనే సందేశంతో వేడుకలు జరుగుతున్నాయి. కారణం స్పష్టమే. నేటికీ అనేక ప్రాంతాల్లో బాల్య వివాహాలు, చదువుపై ఆసక్తి లేకపోవడం, ఆరోగ్య సమస్యలు బాలికలను వెనక్కి లాగుతున్నాయి. ఈ పరిస్థితిని మార్చేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం పలు కీలక పథకాలతో ముందుకొచ్చింది.
బేటీ బచావో – బేటీ పఢావో పథకం ద్వారా లింగ వివక్షను తగ్గిస్తూ బాలికల విద్యను ప్రోత్సహిస్తోంది. సుకన్య సమృద్ధి యోజన బాలికల చదువులు, వివాహ అవసరాలకు ఆర్థిక భరోసాగా నిలుస్తోంది. ఉడాన్ పథకం ప్రతిష్టాత్మక ఇంజనీరింగ్ విద్యాసంస్థల్లో బాలికల ప్రవేశాన్ని పెంచుతూ కొత్త దారులు చూపిస్తోంది. పోషణ్ అభియాన్, కౌమార బాలికల పథకాలు ఆరోగ్యం, పోషకాహారంపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ చూపిస్తున్నాయి.
అయితే సవాళ్లు పూర్తిగా తీరిపోయాయా అంటే సమాధానం ‘ఇంకా కాదు’. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో పరిశుభ్రతపై అవగాహన లోపం, పేద వర్గాల బాలికలు మధ్యలోనే చదువు మానేయడం వంటి సమస్యలు కొనసాగుతున్నాయి. ఇవి పరిష్కారమవ్వాలంటే ప్రభుత్వంతో పాటు సమాజం, ముఖ్యంగా తల్లిదండ్రుల పాత్ర కీలకం.
బాలికలకు కేవలం రక్షణ మాత్రమే కాదు—సమాన గౌరవం, స్వేచ్ఛ, అవకాశాలు ఇచ్చినప్పుడే నిజమైన అభివృద్ధి సాధ్యమవుతుంది. ఆడపిల్లల కలలకు రెక్కలు తొడిగితే, నవ భారత నిర్మాణంలో వారు ముందుండి నడిపిస్తారు. అదే జాతీయ బాలికా దినోత్సవం మనకు ఇచ్చే అసలైన సందేశం.
