హైదరాబాద్ అనగానే మనిషి నిర్మించిన ఐకానిక్ నిర్మాణాలు ఎక్కువగా వినిపిస్తుంది – చార్మినార్, గోల్కొండ కోట, హుస్సేన్ సాగర్… కానీ ఈ మెట్రోపాలిటన్ నగరం చుట్టుపక్కల ఎన్నో ఆధ్యాత్మిక రత్నాలు దాగి ఉన్నాయి. కొన్ని శతాబ్దాల చరిత్ర కలిగినవి, మరికొన్ని అత్యంత అరుదైన శిల్పకళా కట్టడాలు. ఇవి సాధారణంగా పర్యాటక గైడ్లలో కనిపించకపోయినా, ఆధ్యాత్మిక విశ్వాసాలు, శాంతి కోసం తపించే వారికి నూతన అనుభవాలను కలిగిస్తాయి.
ఇక్కడ Hyderabad చుట్టూ ఉన్న అత్యంత అరుదైన దేవాలయాలను పరిచయం చేస్తున్నాం:
జగన్నాథ్ టెంపుల్, బంజారాహిల్స్
ఒరిస్సా శైలిలో నిర్మితమైన ఈ ఆలయం కళాత్మకంగా చూసినా, ఆధ్యాత్మికంగా నిలిచినా గర్వించదగ్గది. ఇందులో లాలిత తల్లి, శ్రీ జగన్నాథుడు, సుభద్రా, బలభద్రుడు విగ్రహాలు అద్భుతంగా శిల్పించబడ్డాయి.
ప్రత్యేకత: రథయాత్ర సమయంలో వేలాది మంది భక్తుల సందడి
నిర్మాణ శైలి: ఒరిస్సా కళా శైలి
కేశవ స్వామి దేవాలయం, నందికొట్కూరు రోడ్, షంషాబాద్
ప్రాచీన వైష్ణవ క్షేత్రాలలో ఇది ఒకటి. ఈ ఆలయం 800 సంవత్సరాల చరిత్ర కలిగి ఉంది. ఇందులో విరాజిల్లే కేశవ స్వామి స్వయంభు లింగంగా భావించబడతారు.
విశేషం: అరుదైన నారాయణ రూపం – అయోధ్య శైలిలో
శాంతమైన వాతావరణం
చిలుకూరు బాలాజీ దేవాలయం (వీసా గోడ్)
ఈ దేవాలయం హైదరాబాద్ లో ఉండి వీసా భక్తుల దేవుడిగా ప్రఖ్యాతి గాంచింది. కానుకలు తీసుకోని దేవాలయం ఇది. ఇక్కడ ప్రదక్షిణలు – 11 అభ్యర్థనకు, 108 నెరవేరిన కోరికకు చేస్తారు.
విశేషం: దేవుడు తన కష్టం తీర్చే శ్రద్ధ ఉన్నవాళ్లకు వీసా కలగచేస్తాడనే నమ్మకం
దినచర్యలు: సంప్రదాయంగా, ఆధ్యాత్మికతతో నిండినవిగా
కందకూర్ భువనేశ్వరి దేవాలయం
హైదరాబాద్ కు 30 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఈ ఆలయం, అడవుల్లో కొట్టుకుపోయినట్లు కనిపిస్తుంది. క్రిమి, జంతు నాశనం, సంసార శుభం కోసం భక్తులు ఈ ఆలయాన్ని దర్శిస్తారు.
విశేషం: రహస్యంగా ఏర్పడిన స్వయంభూ శక్తి పీఠం
ఆలయం శాంతమైన శిల్పకళతో ఆకట్టుకుంటుంది
గుండ్లపోచంపల్లి రామలింగేశ్వర ఆలయం
ఇది హైదరాబాద్కు సుమారు 20 కిలోమీటర్ల దూరంలో గుండ్లపోచంపల్లిలో ఉంది. ఇక్కడ లింగాకారంలో వెలసిన శివుడు, స్వయంభూ శివలింగంగా భావించబడతాడు. పూర్వం ఓ రిషి తపస్సు చేసిన స్థలంగా నమ్మకం.
విశేషం: శివుని రక్తవర్ణ శిలా లింగం
ప్రతి శివరాత్రికి ప్రత్యేక పూజలు
సంగి టెంపుల్ (యాదాద్రి వెనుకనున్న దివ్యధామం)
సంగి టెంపుల్ ఒక దట్టమైన హిల్స్పై ఉంది. 90లలో నిర్మితమైనా, ఇది ఒక ప్రకృతి సిద్ధమైన వేదికగా నిలుస్తుంది. ఆలయ ప్రాంగణం నుంచి సంగారెడ్డి గుట్టలు కనిపిస్తాయి.
ఆలయం: వెంకటేశ్వర స్వామి, పద్మావతి అమ్మవారి ఆలయాలు
చిత్రపటంగా మారిన ఈ ప్రదేశం ఎన్నో సినిమాల్లోనూ దర్శనమిస్తుంది
పిల్లర్ రాక్ లింగేశ్వర ఆలయం – మహేశ్వరం
రాయలశిలల మధ్య ఆవిర్భవించిన ఈ ఆలయం, గొప్ప సహజ శిల్ప కళకు నిదర్శనం. ఇక్కడ ఉన్న లింగం ఎంతో శక్తివంతమైందని భక్తుల నమ్మకం.
ప్రత్యేకత: రాతిలోనే పుట్టినట్టుగా ఉన్న శివలింగం
చుట్టూ పచ్చదనం – పరవశంగా మంత్రముగ్దులయ్యేలా చేస్తుంది
జపాలి హనుమాన్ ఆలయం – తిరుమల మార్గంలోని రహస్య రామభక్తుడు
హనుమాన్ ఆలయాలు అన్నీ ప్రత్యేకమే కానీ జపాలి హనుమాన్ ఆలయం Hyderabadకు సుమారు 50 కిమీ దూరంలో ఉన్న బెలగమ్పల్లి అటవీప్రాంతంలో ఉంది. ఇక్కడ హనుమంతుడు ఒక శిలా రూపంలో స్వయంభువుగా వెలిసాడని నమ్మకం.
విశేషం: హనుమంతునికి నైవేద్యంగా కేవలం తులసి దళమే
అత్యంత శక్తివంతమైన రహస్య క్షేత్రం
అంతర్గంగేశ్వర ఆలయం – కొండలోని గుప్త శివ క్షేత్రం
ఈ ఆలయం మేడ్చల్ జిల్లా శామీర్పేట్ వెనుకవైపు, అడవుల మధ్యలో ఉంది. ఇక్కడున్న శివలింగం శతాబ్దాలుగా ప్రవహిస్తున్న నీటి స్రోతస్సుతో తడిసిపోతూ కనిపిస్తుంది.
ప్రత్యేకత: లింగం ఎప్పుడూ తడిగా ఉండే ప్రకృతి రహస్యం
శాంతత్మక వాతావరణం, పచ్చదనం, ఆలయం నిశ్శబ్దత భక్తిలో ముంచెత్తుతుంది
కోన్నాయిగూడ శ్రీ లక్ష్మీనరసింహ స్వామి ఆలయం
ఇది మెదక్ జిల్లాలోని కామారెడ్డి దగ్గర ఉండే కోన్నాయిగూడలో వెలసిన నరసింహ క్షేత్రం. కొండల మధ్య ఉన్న ఈ ఆలయానికి వెళ్లే దారిలో ప్రకృతి కేవలం సుందరం కాదు… శక్తివంతమైన శాంతతను ప్రసాదిస్తుంది.
విశేషం: స్వయంభూ నరసింహుని గర్భగుడి లోపలికి భక్తులు వంచుకొని ప్రవేశించాలి
స్వామి దర్శనం అనంతరం ఇక్కడ జరిగే హారతి అద్భుతం
వేములవాడ శ్రీ రాజరాజేశ్వర స్వామి ఆలయం
ఇది బాగా ప్రసిద్ధమైనదైనా, చాలామందికి తెలియని విశేషం ఏమిటంటే – ఇది శైవ-వైష్ణవ సమ్మేళనం ఆలయం. ఇక్కడ రాముడి విగ్రహం కూడా శివ ఆలయంలోనే ఉంటుంది.
విశేషం: కోరిక నెరవేరాలంటే ముందుగా కొలివేసే కొలను స్నానం అవసరం
“కొలేవారికి కలగదూ అనుగ్రహం” అనే ప్రాచీన నమ్మకం
మనీకేశ్వర ఆలయం – గచ్చిబౌలి వద్ద రహస్య శివాలయం
హైటెక్ సిటీకి ఎంతో సమీపంలో, గచ్చిబౌలిలో ఉన్న ఈ ఆలయం ఒక గుట్టమీద ఉంది. ఇది చరిత్రలో కుతుబ్షాహీల కాలంలో నిర్మించబడినదని నమ్మకం. నగరం మధ్యలో ఉండి కూడా చాలా మందికి తెలియని గుట్ట క్షేత్రం.
విశేషం: నలుపు రాతిలో లింగం, సూర్యాస్తమయ సమయంలో స్వామి ముఖంపై పడే కాంతి ప్రత్యేకత
ప్రాచీన శిల్ప శైలి, శాంతంగా ఉండే ప్రాంగణం
తిమ్మాయపాలెం రుద్రేశ్వర ఆలయం – రెహ్లా గుట్టల్లో మరో స్వయంభు
హైదరాబాద్కు 60 కిమీ దూరంలో ఉన్న ఈ ఆలయంలోని శివలింగం గుట్టల మధ్య వెలిసినదిగా భావిస్తారు. ప్రాచీన రుద్ర తపస్సుతో ఏర్పడిన స్థలంగా ఈ ఆలయ స్థల పురాణం చెబుతుంది.
విశేషం: శివలింగం చుట్టూ సహజంగా వదలే నీటి ధారలు
అందమైన పచ్చదనం మధ్య స్వామి సన్నిధి
యాత్రికుల కోసం సూచనలు:
ప్రయాణ సమయంలో పాటించాల్సినవి:
- ఆలయాల వివరాలు ముందే తెలుసుకొని, పూజ సమయాలు గుర్తుపెట్టుకోవాలి
- కొందిచోట్ల ప్రత్యేక నిబంధనలు ఉంటాయి – ఉదా: మూడో రోజు ప్రవేశం లేదా కేవలం పురుషులే పూజించే ఆలయాలు
- పర్యావరణాన్ని నాశనం చేయకుండా, ప్రకృతిని గౌరవిస్తూ తిరగాలి
హైదరాబాద్ చుట్టుపక్కల ఉన్న ఈ అరుదైన ఆలయాలు, మన పర్యాటక దృక్పథాన్ని భక్తిమయంగా మార్చే శక్తి కలవు. వీటిని సందర్శించటం కేవలం ట్రావెలింగ్ కాదు, అది ఆత్మ శోధన, ఆధ్యాత్మిక చైతన్యం అనే కొత్త దారిలో ప్రయాణించడం.