కాశీకి వెళ్లడం అంటే కేవలం తీర్థయాత్ర కాదు — అది జీవనయాత్రలోని ఒక ఆత్మయాత్ర. గంగా తీరాన అడుగుపెట్టగానే మనసు ఆగిపోతుంది. “ఇదే మోక్షభూమి!” అని అంతరంగం చెబుతుంది. కాశీ మహానగరంలోని ప్రతి వీధిలో, ప్రతి ఘాట్లో ఒక కథ ఉంది. కానీ అందులో అత్యంత దివ్యమైన కర్మ — పంచగంగ స్నానం.
పంచగంగ అంటే ఐదు పవిత్ర స్నానాలు. వీటిని చేసే వాడికి కేవలం శరీరం మాత్రమే కాదు, ఆత్మ కూడా శుద్ధమవుతుంది. ఉదయం సూర్యుడు గంగ మీదకి లేచే వేళ, సూర్యకిరణాలు నీటిమీద మెరిసే ఆ క్షణంలో చేసే కిరణస్నానం అత్యంత పవిత్రం. సూర్యకాంతి తాకిన నీటిలో మునిగితే, పాపాలు కరిగిపోతాయని నమ్మకం.
తరువాత సరస్వతీ స్నానం — ఇది జలస్నానం కాదు, వాక్స్నానం. మంత్రజపంతో మన మాటలకు పవిత్రతను తెచ్చుకోవడం. తరువాతి దశలో గంగా స్నానం, పాపవిమోచనానికి మార్గం. నీటిలో ప్రతి బిందువు, ప్రతి అల దేవుని ఆశీర్వాదమే.
యమునా స్నానం మనసును ప్రశాంతం చేస్తుంది. మన జీవితంలో కలిగిన ఆందోళనలను, భయాలను ఈ స్నానం దూరం చేస్తుంది. చివరిగా ధూపస్నానం — ఇది మన అంతరంగాన్ని సువాసనతో నింపే కర్మ. దీపారాధన చేస్తూ భగవంతుని స్మరించినప్పుడు మన చిత్తం స్థిరపడుతుంది.
ఈ ఐదు స్నానాలు చేసిన వాడు కాశీకి వెళ్ళిన వాడే కాదు — కాశీని తనలోనే ఆవిష్కరించినవాడు. అక్కడి గాలి, అక్కడి గంగా జలధారలు మనకు ఒక సత్యాన్ని చెబుతాయి — “శుద్ధమైన మనసే మోక్షానికి ద్వారం.”
కాశీ యాత్రకు వెళ్తే, ఈ పంచగంగ స్నానం తప్పక చేయండి. ఎందుకంటే, ఇది కేవలం శరీర స్నానం కాదు… ఆత్మ స్నానం!