చిన్న పిల్లలు ఇంట్లో ఉంటే చాలు… ఆ ఇల్లు నవ్వులతో నిండిపోతుంది. ముద్దుగా నవ్వే ముఖం, చురుకైన కదలికలు చూసి ఎవరికైనా ప్రేమ పుట్టడం సహజం. అయితే అదే సమయంలో “దిష్టి పడకూడదు” అనే జాగ్రత్తను పెద్దలు తప్పక గుర్తుచేస్తుంటారు. ముఖ్యంగా పాలు తాగే పిల్లలు, ఆరోగ్యంగా పెరుగుతున్న బిడ్డలపై చూపు దోషం పడుతుందని మన సంప్రదాయ నమ్మకం.
దిష్టి అంటే శాస్త్రీయంగా నిరూపితమైన విషయం కాకపోయినా, తరతరాలుగా వస్తున్న అనుభవ విశ్వాసం. ఇతరుల అతిగా మెచ్చుకోవడం, లోపల ఉన్న ఈర్ష్య భావన లేదా తెలియకుండానే పడే చూపు వల్ల పిల్లలపై ప్రతికూల ప్రభావం పడుతుందని పెద్దలు భావిస్తారు. దీని వల్ల పిల్లలు అకారణంగా ఏడవడం, నిద్ర సరిగా లేకపోవడం, ఆకలి తగ్గడం, జ్వరం రావడం లాంటి లక్షణాలు కనిపిస్తాయని చెబుతారు.
పెద్దల మాటల్లో దిష్టి రకాలూ ఉంటాయి. మనిషి చూపు వల్ల వచ్చే దిష్టి ఒకటైతే, మనకు చాలా దగ్గరైనవారి నుంచే తెలియకుండానే పడే దిష్టి ఇంకొకటి. అలాగే అందం, తెలివి చూసి వచ్చే చూపు దోషం, కొన్ని ప్రదేశాల వల్ల అంటుకునే ప్రతికూల శక్తుల ప్రభావం కూడా ఉందని విశ్వసిస్తారు.
ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో సంప్రదాయంగా పాటించే కొన్ని నివారణ మార్గాలు ఉన్నాయి. ఉప్పు, ఎండు మిరపకాయలు, ఆవాలు కలిపి దిష్టి తీయడం ఒక పద్ధతి. పిల్ల చేతికి నల్ల దారం కట్టడం లేదా చెంపపై చిన్న నల్ల చుక్క పెట్టడం కూడా సాధారణమే. కొందరు దిష్టి బొమ్మలు, కంటి బొట్లు వాడతారు. అలాగే దేవుడి నామస్మరణ, మంత్ర జపం పిల్లలకు మానసిక ప్రశాంతత ఇస్తుందని పెద్దల విశ్వాసం. వారానికి ఒకసారి ఉప్పు కలిపిన గోరువెచ్చని నీటితో స్నానం చేయించడం కూడా ఒక అలవాటు.
అయితే ఇక్కడ ఒక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. దిష్టి అనేది సంప్రదాయ విశ్వాసం మాత్రమే. పిల్లలకు తరచూ జ్వరం రావడం, బరువు తగ్గడం, ఎక్కువగా నీరసం ఉంటే నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. వెంటనే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి. సంప్రదాయం ఒకవైపు, వైద్యం మరోవైపు… రెండింటినీ సమతుల్యంగా పాటించడమే పిల్లల ఆరోగ్యానికి అసలైన రక్షణ అని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.