సంక్రాంతి పండుగ అనగానే మనకు ముందుగా గుర్తుకొచ్చేది సూర్యుడు మకర రాశిలో ప్రవేశించే పవిత్ర ఘడియ, అదే ఉత్తరాయణ పుణ్యకాలం. ఈ సమయంలో గృహాల ముందు భక్తిశ్రద్ధలతో వేసే గీతల ముగ్గులు కేవలం అలంకారమే కాదు, ఒక గొప్ప ఆధ్యాత్మిక సందేశం. గీతలతో తీర్చిదిద్దే రథం ముగ్గు సూర్యుని దివ్య ప్రయాణానికి ప్రతీకగా భావిస్తారు. ఈ ముగ్గుల్లో కనిపించే త్రిభుజాలు, చతురస్రాలు, షడ్భుజాలు వంటి సమతుల్య ఆకృతులు జీవితంలో ఎదురయ్యే కష్టసుఖాలను సమానంగా స్వీకరించాలనే బోధను అందిస్తాయి.
ఇరువైపులా సమానంగా విస్తరించిన గీతలు మన జీవన ప్రయాణంలో సమతుల్యత, ధైర్యం, ఓర్పును సూచిస్తాయి. గీతల ముగ్గుల్లో పుష్పాల ఆకృతులను తీర్చిదిద్దడం వెనుక కూడా గొప్ప భావన ఉంది. ఆ పువ్వుల్లో అష్టైశ్వర్యాలకు నిలయమైన మహాలక్ష్మి వాసం చేస్తుందనే విశ్వాసం ఉంది. అందుకే సంక్రాంతి ముగ్గులు ఐశ్వర్యానికి ఆహ్వానంగా భావిస్తారు.
కొన్ని ముగ్గుల్లో గోపురంలా కనిపించే ఆకృతులు ఆకాశానికి ప్రతీకగా, భూమి–ఆకాశాల మధ్య ఉన్న సౌహార్దాన్ని సూచిస్తాయి. ప్రకృతిని దైవంగా భావించి, దానికి కృతజ్ఞత తెలపడం ఈ సంక్రాంతి ముగ్గుల వెనుక దాగి ఉన్న అసలు ఆధ్యాత్మిక భావన. అందుకే సంక్రాంతి రోజుల్లో వేసే ప్రతి ముగ్గు ఒక మంత్రంలా, ఒక ప్రార్థనలా మన ఇంటి ముందు వెలుగొందుతుంది.