తిరుమలలోని శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి విగ్రహం కేవలం ఒక శిలా విగ్రహం కాదు, సాక్షాత్తు శ్రీ మహా విష్ణువు సజీవ రూపంలో శ్రీనివాసుడిగా దర్శనమిస్తున్నాడని భక్తుల నమ్మకం. ఈ నమ్మకానికి పురాణాలు, చరిత్ర, అద్భుతాలు ఎన్నో సాక్ష్యాలుగా నిలుస్తాయి. కలియుగంలో మానవులను కాపాడేందుకు విష్ణుమూర్తి తిరుమల కొండలపై అవతరించాడని విశ్వసిస్తారు.
ఆది వరాహ స్వామి నుండి శ్రీనివాసుడి అవతారం వరకు
తిరుమల చరిత్ర వెంకటాచల మహాత్మ్యం, వరాహ పురాణం ఆధారంగా తెలుస్తుంది. బ్రహ్మకు ఒక రాత్రి-పగలు సమానమైన కాలంలో, అనగా ఎనిమిది వేల యుగాలలో, భూమి మీద అగ్ని రాజ్యమేలింది. అంతా బూడిదమయమైంది. మానవులు జనలోకంలో ఆశ్రయం పొందారు. బ్రహ్మకు రాత్రి సమయం వచ్చేసరికి వాయుదేవుడు భయంకరమైన గాలులు వీచాడు. భారీ వర్షాలు కురిసి ప్రళయ కాలం వచ్చింది. భూమి పాతాళ లోకంలో మునిగిపోయింది. వెయ్యి సంవత్సరాలు అలాగే ఉండిపోయింది.
శ్రీ మహా విష్ణువు భూమిని రక్షించాలని నిర్ణయించి, ఆది వరాహ రూపం ధరించాడు. భారీ వరాహం రూపంలో పాతాళంలోకి వెళ్లి, హిరణ్యాక్షుడు అనే రాక్షసుడితో భీకర యుద్ధం చేసి చంపాడు. తన దంతాలపై భూమిని ఎత్తి, నీటిని చిమ్మి పునరుద్ధరించాడు. బ్రహ్మ, దేవతలు, ఋషులు వరాహ స్వామిని వేద మంత్రాలతో స్తుతించారు. వరాహుడు భూమిని పునర్నిర్మించమని బ్రహ్మకు ఆజ్ఞాపించాడు. తాను భూమిపై నివసించి ప్రజలను రక్షించాలని కోరాడు. గరుడుడిని పిలిచి, వైకుంఠం నుండి క్రీడాచలం అనే భారీ కొండను తీసుకురమ్మన్నాడు. అది ఆదిశేషుడి ఆకారంలో, బంగారు, రత్నాలతో నిండినది. గరుడుడు ఆ కొండను స్వామి పుష్కరిణి తూర్పున ఉంచాడు. వరాహుడు ఆ విమానంలో నిలిచాడు. భయంకర రూపాన్ని మార్చి, నాలుగు చేతులతో, శాంతవదనంతో, భూదేవితో సహా ఆహ్లాదకర రూపం ధరించాడు. వెంకటాద్రిపై దివ్య విమానంలో నివసించి, భక్తుల ప్రార్థనలు విని అనుగ్రహిస్తానని వాగ్దానం చేశాడు.
వరాహ స్వామి తిరుమలలో మొదటి అవతారం. ఆలయంలో వరాహ స్వామి ప్రత్యేక పూజలు జరుగుతాయి. ఇది సజీవ రూపానికి మూలం.
ద్వాపర యుగంలో, వాయుదేవుడు వైకుంఠంలో విష్ణువును దర్శించడానికి వెళ్లాడు. ఆదిశేషుడు ద్వారం వద్ద ఆపాడు. ఇద్దరి మధ్య యుద్ధం జరిగింది. విష్ణువు జోక్యం చేసుకొని, మేరు పర్వత శాఖ అయిన ఆనంద కొండను పరీక్షించమన్నాడు. ఆదిశేషుడు కొండను చుట్టేసి పట్టుకున్నాడు. వాయుదేవుడు గాలి వీచి కదిలించాడు. ప్రపంచం అల్లాడిపోయింది. బ్రహ్మ మొదలైనవారు ఆదిశేషుడిని ఓడమని కోరారు. ఆదిశేషుడు వదిలేస్తే, కొండ, ఆదిశేషుడు స్వర్ణముఖి నది తీరానికి కొట్టుకుపోయారు. బ్రహ్మ సమాధానపరచి, నీవు వెంకటాద్రితో కలిసి విష్ణువు నివాసం అవుతావని చెప్పాడు. ఆదిశేషుడు శేషాచలం అయ్యాడు. తల వెంకటాద్రి (వేంకటేశ్వరుడు), మధ్య భాగం అహోబిలం (నరసింహుడు), తోక శ్రీశైలం (మల్లికార్జునుడు).
కలియుగం ప్రారంభంలో విష్ణువు వైకుంఠం వెళ్లిపోయాడు. బ్రహ్మ బాధపడి నారదుడిని పంపాడు. నారదుడు గంగా తీరంలో యాగం చేస్తున్న ఋషులను కలిశాడు. యాగ ఫలాన్ని ఎవరికి సమర్పించాలో తేల్చమన్నారు. భృగు మహర్షి మూడు మూర్తులను పరీక్షించాడు.
మొదట సత్యలోకంలో బ్రహ్మను కలిశాడు. బ్రహ్మ వేదాలు పఠిస్తూ సరస్వతిని చూస్తున్నాడు, భృగును పట్టించుకోలేదు. భృగు కోప్పడ్డాడు. తర్వాత కైలాసంలో శివుడు పార్వతితో ముచ్చట్లాడుతున్నాడు, భృగును గమనించలేదు. భృగు కోప్పడ్డాడు. చివరగా వైకుంఠంలో విష్ణువు, లక్ష్మీతో అనంతశయనంపై ఉన్నాడు. భృగు కోపంతో విష్ణువు ఛాతీపై తన్నాడు – అక్కడ లక్ష్మీ నివాసం. విష్ణువు శాంతంగా లేచి, భృగు పాదాన్ని మర్దన చేసి, నొప్పి పోయిందా అని అడిగాడు. భృగు ఆశ్చర్యపోయి, యాగ ఫలం విష్ణువుకే అని చెప్పాడు. కానీ లక్ష్మీదేవి కోప్పడి, విష్ణువును వదిలి భూలోకం వెళ్లిపోయింది.
బృగుమహర్షి కాలితో తన్నడం వలన విష్ణువు ఛాతీపై శ్రీవత్సం ఏర్పడింది, ఇది ఆలయ విగ్రహంపై కనిపిస్తుంది. ఇది సజీవత్వానికి రుజువు.
విష్ణువు లక్ష్మిని అన్వేషిస్తూ భూలోకం వచ్చాడు. ఆదిశేషుడి రూపంలో ఉన్న శేషాచలంలో పుట్టలో నివసించాడు. అక్కడ వకులమాల (యశోదా అవతారం) అతన్ని కనుగొని, పాలిచ్చి పెంచింది. వకులమాల విష్ణువు వివాహాన్ని చూడాలని కోరింది.
శ్రీనివాసుడు (విష్ణువు) వేటకు వెళ్లి, పద్మావతి (లక్ష్మీ అవతారం, ఆకాశరాజు కుమార్తె)ను చూశాడు. ప్రేమలో పడ్డాడు. ఆకాశరాజు సోదరుడు తొండమాన్ సహాయంతో వివాహం జరిగింది. వివాహ ఖర్చులకు కుబేరుడి నుండి రుణం తీసుకున్నాడు. ఇప్పటికీ ఆ రుణం తీర్చడానికి భక్తులు కానుకలు సమర్పిస్తారు. వివాహం తర్వాత శ్రీనివాసుడు తిరుమలలో స్థిరనివాసం ఏర్పరచుకున్నాడు.
చరిత్రక ఘటనలు: ఆలయ నిర్మాణం నుండి ఆధునిక కాలం వరకు
తొండమాన్ చక్రవర్తి ఆలయాన్ని నిర్మించాడు. పల్లవ, చోళ, పాండ్య, విజయనగర రాజులు దానాలు చేశారు. పల్లవ రాణి సామవై (614 AD) ఆలయాన్ని జీర్ణోద్ధరించింది. శ్రీకృష్ణదేవరాయలు 7 సార్లు వచ్చి ఆభరణాలు సమర్పించాడు. విజయనగర పతనం తర్వాత మరాఠా పాలనలో ఆలయం రక్షించబడింది. 1801లో ఈస్టిండియా కంపెనీ, 1933లో ధర్మకర్తల మండలి ఏర్పడింది.
ఆలయం 5000 సంవత్సరాల చరిత్ర కలిగి, స్వయంభూ విగ్రహం. ఇది సజీవంగా ఉండటానికి చరిత్రక ఆధారం.
అద్భుతాలు, ఆసక్తికరమైన అంశాలు: సజీవ రూపానికి సాక్ష్యాలు
తిరుమల ఆలయంలో ఎన్నో అద్భుతాలు ఉన్నాయి, ఇవి విగ్రహం సజీవమని నిరూపిస్తాయి.
- నిజమైన జుట్టు: స్వామి జుట్టు మృదువుగా, నిజమైనదిగా ఉంటుంది. భూలోకంలో స్వామి జుట్టు కోల్పోయాడు, నీలాదేవి తన జుట్టు సమర్పించింది. భక్తులు తలనీలాలు సమర్పిస్తారు.
- ఎప్పుడూ తడిగా ఉండే జుట్టు: రోజూ అభిషేకాలు చేసినా జుట్టు తడిగా, మెత్తగా ఉంటుంది. నీలాదేవి దీవెన వల్ల.
- స్వయంభూ విగ్రహం: మానవులు చెక్కలేదు, స్వయంగా ప్రత్యక్షమైంది. విష్ణువు శక్తి వల్ల.
- విగ్రహం వెనుక సముద్ర శబ్దం: విగ్రహం వెనుక చెవి పెట్టి వింటే సముద్ర గర్జన వినిపిస్తుంది. సముద్రంతో స్వామి బంధం వల్ల.
- ఎప్పుడూ వెలిగే దీపాలు: గర్భగుడిలో దీపాలు ఎప్పుడు వెలిగినవో తెలియదు, ఎప్పుడూ వెలుగుతాయి. భక్తుల విశ్వాసం వల్ల.
- విగ్రహం చెమటలు పట్టడం: ఉష్ణోగ్రత 110°F ఉంటుంది, చల్లని వాతావరణంలోనూ చెమటలు పడతాయి. సజీవ రూపానికి ప్రధాన సాక్ష్యం.
- పుష్పాలు ఎర్పేడులో ప్రత్యక్షం: ఉదయం పూజకు సమర్పించిన పుష్పాలు 20 కి.మీ. దూరంలో ఎర్పేడులో కనిపిస్తాయి.
- కర్పూరం పూసినా క్షయం లేదు: కర్పూరం రాయిని కరిగిస్తుంది, కానీ విగ్రహం అలాగే ఉంది. అతీత శక్తి వల్ల.
- సంపద అనంతం: ఎన్ని దానాలు వచ్చినా సంపద పెరుగుతుంది, తగ్గదు. కుబేరుడి రుణం వల్ల.
- నైవేద్యాలు చెడవు: అర్పించిన ఆహారం రుచి, వాసన మారదు, చెడదు. దైవీయ ఆశీస్సు వల్ల.
ఇవి సజీవ రూపానికి ఆసక్తికరమైన సాక్ష్యాలు. 1979లో వర్షాలు లేక నీటి కొరత వచ్చినప్పుడు స్వామి అద్భుతం చేశాడు. భక్తులు ఇలాంటి కథలు ఎన్నో చెప్తారు.
భక్తుల కథలు – మహిమలు
అనంతాల్వార్ అనే భక్తుడు తిరుమలపై తోట పెంచాడు. తన భార్యతో కలిసి మాత్రమే పని చేస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేశాడు. స్వామి స్వయంగా వచ్చి సహాయం చేశాడు. ఇలాంటి మహిమలు ఎన్నో.
మరో కథ: కుమ్మరి భీమన్న స్వామికి బండి తయారు చేశాడు. స్వామి అతని భక్తికి మెచ్చి దర్శనమిచ్చాడు.