రాష్ట్రపతి శ్రీమతి ద్రౌపది ముర్ము 79వ స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం సందర్భంగా దేశాన్ని ఉద్దేశించి కీలక ప్రసంగం చేశారు. ఆ ప్రసంగాన్ని యధాతథంగా ఇక్కడ అందిస్తున్నాము.
ప్రియమైన సహ భారతీయులారా,
మన రాజ్యాంగం న్యాయం, స్వేచ్ఛ, సమానత్వం, సోదరభావం అనే నాలుగు స్తంభాలను కలిగి ఉంది, ఇవి మన ప్రజాస్వామ్యాన్ని ఆధారపరుస్తాయి. ఇవి మన స్వాతంత్య్ర సమరంలో మనం తిరిగి కనుగొన్న నాగరిక సూత్రాలు. వీటన్నింటి కేంద్రంలో, మానవ గౌరవం యొక్క భావన ఉందని నేను నమ్ముతున్నాను. ప్రతి మానవుడు సమానుడు, ప్రతి ఒక్కరూ గౌరవంతో చూడబడాలి. ప్రతి ఒక్కరూ ఆరోగ్య సంరక్షణ మరియు విద్యకు సమాన అవకాశం కలిగి ఉండాలి. సాంప్రదాయకంగా వెనుకబడిన వారికి సహాయం అందించాలి.
ఈ సూత్రాలను ముందుంచుకుని, 1947లో మనం కొత్త ప్రయాణం ప్రారంభించాము. విదేశీ పాలన యొక్క దీర్ఘకాలం తర్వాత, స్వాతంత్య్ర సమయంలో భారతదేశం తీవ్ర దారిద్య్రంలో ఉంది. కానీ, గత 78 సంవత్సరాలలో, మనం అన్ని రంగాలలో అసాధారణ పురోగతి సాధించాము. భారతదేశం ఆత్మనిర్భర దేశంగా మారే మార్గంలో ఉగొప్ప ఆత్మవిశ్వాసంతో ముందుకు సాగుతోంది.
ఆర్థిక రంగంలో పురోగతి
గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో 6.5 శాతం జీడీపీ వృద్ధి రేటుతో, ప్రపంచంలోని ప్రధాన ఆర్థిక వ్యవస్థలలో భారతదేశం అత్యంత వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతోంది. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఒత్తిడి ఉన్నప్పటికీ, దేశీయ డిమాండ్ వేగంగా పెరుగుతోంది. ద్రవ్యోల్బణం నియంత్రణలో ఉంది. ఎగుమతులు పెరుగుతున్నాయి. అన్ని కీలక సూచికలు ఆర్థిక వ్యవస్థ ఆరోగ్యంగా ఉన్నాయని చూపిస్తున్నాయి. ఇది జాగ్రత్తగా రూపొందించిన సంస్కరణలు, తెలివైన ఆర్థిక నిర్వహణ, మన కార్మికులు, రైతుల కఠోర శ్రమ, అంకితభావం కారణంగా సాధ్యమైంది.
మంచి పాలన ద్వారా పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలు దారిద్య్రం నుంచి బయటపడ్డారు. పేదరిక రేఖకు పైన ఉన్నప్పటికీ ఇంకా హాని కలిగిన వారు మళ్లీ దానిలో పడకుండా ఉండేందుకు ప్రభుత్వం అనేక సంక్షేమ కార్యక్రమాలను నడుపుతోంది. ఇది సామాజిక సేవలపై పెరుగుతున్న వ్యయంలో ప్రతిబింబిస్తుంది. ఆదాయ అసమానత తగ్గుతోంది. ప్రాంతీయ వ్యత్యాసాలు కూడా అదృశ్యమవుతున్నాయి. గతంలో ఆర్థికంగా బలహీనంగా గుర్తించబడిన రాష్ట్రాలు ఇప్పుడు తమ నిజమైన సామర్థ్యాన్ని చూపిస్తూ ముందుకు సాగుతున్నాయి.
మన వ్యాపార నాయకులు, చిన్న, మధ్యస్థ పరిశ్రమలు, వ్యాపారులు ఎల్లప్పుడూ సాధించగల స్ఫూర్తిని ప్రదర్శించారు; సంపద సృష్టి మార్గంలో ఆటంకాలను తొలగించడం అవసరం. గత దశాబ్దంలో మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధిలో ఇది స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. భారతమాల పరియోజన కింద జాతీయ రహదారుల నెట్వర్క్ను విస్తరించాము, బలోపేతం చేశాము. రైల్వేలు కూడా నూతన రైళ్లు, ఆధునిక సాంకేతికతతో కూడిన కోచ్లను ప్రవేశపెట్టి నవీకరణలు చేశాయి. కాశ్మీర్ లోయలో రైలు కనెక్టివిటీ ఒక ప్రధాన విజయం. ఈ ఇంజనీరింగ్ అద్భుతం వాణిజ్యం, పర్యాటకాన్ని పెంచి, కొత్త ఆర్థిక అవకాశాలను తెరుస్తుంది.
దేశం వేగంగా నగరీకరణ దిశగా సాగుతోంది. అందువల్ల, నగరాల పరిస్థితులను మెరుగుపరచడానికి ప్రభుత్వం ప్రత్యేక శ్రద్ధ చూపుతోంది. నగర రవాణా రంగంలో, మెట్రో రైలు సౌకర్యాలను విస్తరించాము. ఒక దశాబ్దంలో మెట్రో రైలు సేవలు ఉన్న నగరాల సంఖ్య బహుళంగా పెరిగింది. అటల్ మిషన్ ఫర్ రీజువనేషన్ అండ్ అర్బన్ ట్రాన్స్ఫర్మేషన్ (AMRUT) ద్వారా ఎక్కువ గృహాలకు నీటి సరఫరా, సీవరేజ్ కనెక్షన్లు అందుబాటులోకి వచ్చాయి. జల్ జీవన్ మిషన్ గ్రామీణ గృహాలకు నీటి సరఫరాను అందించడంలో పురోగతి సాధిస్తోంది.
ఆరోగ్య రంగం
ఆయుష్మాన్ భారత్, ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఆరోగ్య సంరక్షణ పథకం, 55 కోట్ల మందికి పైగా కవరేజీ అందించింది. 70 సంవత్సరాలు దాటిన వృద్ధులందరికీ, ఆదాయం లేకుండా, ఈ పథకం ప్రయోజనాలను విస్తరించింది. అసమానతలు తొలగిపోతున్న కొద్దీ, పేదలు, దిగువ మధ్యతరగతి వారు కూడా ఉత్తమ ఆరోగ్య సంరక్షణ సౌకర్యాల నుంచి ప్రయోజనం పొందుతున్నారు.
డిజిటల్ యుగంలో
సమాచార సాంకేతిక రంగంలో భారతదేశం అత్యంత నాటకీయ పురోగతిని సాధించింది. దాదాపు అన్ని గ్రామాలకు 4G మొబైల్ కనెక్టివిటీ ఉంది, మిగిలిన కొన్ని వేల గ్రామాలు త్వరలో కవర్ చేయబడతాయి. ఇది డిజిటల్ చెల్లింపు సాంకేతికతలను విస్తృతంగా అవలంబించడానికి వీలు కల్పించింది, దీనిలో భారతదేశం తక్కువ సమయంలో ప్రపంచ నాయకుడిగా మారింది. ఇది డైరెక్ట్ బెనిఫిట్ ట్రాన్స్ఫర్కు కూడా మద్దతు ఇచ్చింది, ఇది సంక్షేమ ప్రయోజనాలు ఉద్దేశిత లబ్ధిదారులకు అవాంతరాలు, లీకేజీలు లేకుండా చేరేలా చేస్తుంది. ప్రపంచంలోని మొత్తం డిజిటల్ లావాదేవీలలో సగం కంటే ఎక్కువ భారతదేశంలో జరుగుతున్నాయి. ఈ అభివృద్ధి దేశ జీడీపీకి డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థ యొక్క సహకారాన్ని సంవత్సరానికి పెంచుతోంది.
కృత్రిమ మేధస్సు (AI) సాంకేతిక పురోగతిలో తదుపరి దశ. ఇది ఇప్పటికే మన జీవితాల్లోకి ప్రవేశించింది. భారతదేశం యొక్క AI సామర్థ్యాలను బలోపేతం చేయడానికి ప్రభుత్వం ఇండియా-AI మిషన్ను ప్రారంభించింది. ఇది భారతదేశం యొక్క నిర్దిష్ట అవసరాలకు సమాధానమిచ్చే AI మోడల్లను నిర్మించడానికి సహాయపడుతోంది. 2047 నాటికి గ్లోబల్-AI-హబ్గా మారాలనే ఆకాంక్షతో, సాధారణ ప్రజల జీవితాలను మెరుగుపరచడానికి సాంకేతిక పురోగతిని ఉపయోగించడంపై మన దృష్టి ఉంటుంది.
సాధారణ ప్రజల జీవితాలను మెరుగుపరచడానికి వ్యాపార సౌలభ్యం, జీవన సౌలభ్యం మెరుగుపరచడంపై సమాన దృష్టి ఉంది. అభివృద్ధి అనేది సమాజంలోని అట్టడుగు వర్గాలకు సహాయం చేసినప్పుడు, వారికి కొత్త అవకాశాలను తెరిచినప్పుడు మాత్రమే దాని ఉద్దేశాన్ని సాధిస్తుంది. అంతేకాక, మనం ప్రతి రంగంలో ఆత్మనిర్భరతను పెంచుతున్నాము. ఇది మన ఆత్మవిశ్వాసాన్ని పెంచింది. వికసిత భారత్ దిశగా మన ప్రయాణానికి వేగం జోడించింది.
గత వారం, ఆగస్టు 7న, మనం ‘జాతీయ చేనేత దినం’ జరుపుకున్నాము, ఇది మన చేనేత కార్మికులు, వారి ఉత్పత్తులను గౌరవిస్తుంది. 1905లో స్వదేశీ ఉద్యమం ప్రారంభమైన సందర్భంగా 2015 నుంచి మనం ఈ రోజును జరుపుకుంటున్నాము. మహాత్మా గాంధీ స్వదేశీ స్ఫూర్తిని బలోపేతం చేసి, భారతీయ కళాకారులు, చేనేత కార్మికుల చెమట కష్టంతో, వారి అసమాన నైపుణ్యాలతో తయారైన ఉత్పత్తులను ప్రోత్సహించారు. స్వదేశీ ఆలోచన మేక్ ఇన్ ఇండియా, ఆత్మనిర్భర భారత్ అభియాన్ వంటి మన జాతీయ ప్రయత్నాలను ప్రేరేపిస్తోంది. భారతీయ ఉత్పత్తులను కొనుగోలు చేసి, ఉపయోగించాలని సంకల్పించుకుందాం.
ప్రియమైన సహ భారతీయులారా,
సామాజిక రంగ కార్యక్రమాలతో కూడిన సమగ్ర ఆర్థిక వృద్ధి, 2047 నాటికి భారతదేశాన్ని అభివృద్ధి చెందిన ఆర్థిక వ్యవస్థగా మార్చే మార్గంలో ఉంచింది. అమృత కాలంలో దేశం ముందుకు సాగుతున్నప్పుడు, మనమందరం మన సామర్థ్యాన్ని ఉపయోగించి సహకరిస్తున్నాము. యువత, మహిళలు దీర్ఘకాలంగా అట్టడుగున ఉన్న సమాజాలు మనలను ఈ మార్గంలో నడిపిస్తాయని నేను నమ్ముతున్నాను.
మన యువతకు వారి కలలను సాకారం చేసుకునే సరైన వాతావరణం లభించింది. జాతీయ విద్యా విధానం విలువలతో కూడిన అభ్యాసాన్ని, సంప్రదాయాలతో నైపుణ్యాలను సమన్వయం చేస్తూ విప్లవాత్మక మార్పులను తెచ్చింది. ఉపాధి అవకాశాలు విస్తరిస్తున్నాయి. వ్యవస్థాపక ఆకాంక్షలు ఉన్నవారికి ప్రభుత్వం అత్యంత సానుకూల వాతావరణాన్ని సృష్టించింది. యువ మనస్సుల శక్తితో, మన అంతరిక్ష కార్యక్రమం అసాధారణ విస్తరణను చూసింది. షుభాన్షు శుక్లా యొక్క అంతరిక్ష స్టేషన్కు ప్రయాణం ఒక తరాన్ని పెద్దగా కలలు కనేలా ప్రేరేపించిందని నేను నమ్ముతున్నాను. ఇది మన రాబోయే మానవ అంతరిక్ష విమాన కార్యక్రమం ‘గగన్యాన్’కు ఎంతో సహాయపడుతుంది. కొత్త ఆత్మవిశ్వాసంతో, మన యువత క్రీడలు మరియు ఆటలలో తమ సత్తా చాటుతోంది. ఉదాహరణకు, చెస్లో ఇప్పుడు భారత యువకులు ఎన్నడూ లేనంతగా ఆధిపత్యం చెలాయిస్తున్నారు. జాతీయ క్రీడా విధానం 2025లో ఉన్న దృష్టి కింద భారతదేశం గ్లోబల్ క్రీడా శక్తిగా మారే రూపాంతర మార్పులను మనం ఊహిస్తున్నాము.
మన కుమార్తెలు మన గర్వం. వారు రక్షణ మరియు భద్రతతో సహా ప్రతి రంగంలో అడ్డంకులను భేదిస్తున్నారు. క్రీడలు శ్రేష్ఠత, సాధికారత మరియు సామర్థ్యం యొక్క ముఖ్యమైన సూచికలలో ఒకటి. 19 ఏళ్ల బాలిక మరియు 38 ఏళ్ల మహిళ భారతదేశం నుంచి FIDE మహిళల వరల్డ్ కప్ చెస్ ఛాంపియన్షిప్లో ఫైనలిస్టులుగా నిలిచారు. ఇది మన మహిళలలో తరతరాలుగా నీడిచ్చిన, గ్లోబల్గా సమానమైన శ్రేష్ఠతను హైలైట్ చేస్తుంది. ఉపాధిలో లింగ వ్యత్యాసం కూడా తగ్గుతోంది. ‘నారీ శక్తి వందన్ అధినియం’తో, మహిళల సాధికారత ఇకపై నినాదం కాదు, వాస్తవం.
షెడ్యూల్డ్ కులాలు, షెడ్యూల్డ్ తెగలు, వెనుకబడిన తరగతులు మరియు ఇతర సమాజాలతో కూడిన సమాజంలోని ప్రధాన విభాగం అట్టడుగున ఉన్న ట్యాగ్ను వదిలివేస్తోంది. వారి సామాజిక మరియు ఆర్థిక ఆకాంక్షలను సాకారం చేయడానికి ప్రభుత్వం అనేక కార్యక్రమాలతో చురుకుగా సహాయపడుతోంది.
భారతదేశం తన నిజమైన సామర్థ్యాన్ని సాకారం చేసుకునే దిశగా వేగంగా ముందుకు సాగుతోంది. మన సంస్కరణలు మరియు విధానాలు సమర్థవంతమైన వేదికను సృష్టించినందున, మనందరి శ్రేయస్సు మరియు ఆనందం కోసం మనమందరం శక్తివంతంగా సహకరించే ఉజ్వల భవిష్యత్తు నేను చూస్తున్నాను.
మనం స్థిరమైన మంచి పాలనతో, అవినీతిపై సున్నా సహనంతో ముందుకు సాగుతున్నాము. ఇక్కడ నాకు మహాత్మా గాంధీ యొక్క ఒక ముఖ్యమైన ప్రకటన గుర్తుకు వస్తోంది. ఆయన ఇలా అన్నారు:
“అవినీతి మరియు కపటం ప్రజాస్వామ్యం యొక్క అనివార్య ఉత్పత్తులు కాకూడదు.”
గాంధీజీ యొక్క ఆదర్శాన్ని సాకారం చేసి, అవినీతిని తొలగించడానికి ప్రతిజ్ఞ చేద్దాం.
ప్రియమైన సహ భారతీయులారా,
ఈ సంవత్సరం మనం ఉగ్రవాదం యొక్క బెడదను ఎదుర్కొన్నాము. కాశ్మీర్లో సెలవులో ఉన్న అమాయక పౌరులను చంపడం ఒక కాయిలీ పని మరియు పూర్తిగా మానవత్వరహితం. భారతదేశం నిర్ణయాత్మకంగా మరియు ఉక్కు సంకల్పంతో స్పందించింది. ఆపరేషన్ సిందూర్ మన సాయుధ దళాలు దేశ రక్షణలో ఏ ఆపత్కర సందర్భాన్నైనా ఎదుర్కొనేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నాయని చూపించింది. వ్యూహాత్మక స్పష్టత మరియు సాంకేతిక సామర్థ్యంతో, వారు సరిహద్దు అవతల ఉగ్రవాద కేంద్రాలను నాశనం చేశారు. ఆపరేషన్ సిందూర్ ఉగ్రవాదంపై మానవత్వం యొక్క పోరాటంలో ఒక ఉదాహరణగా చరిత్రలో నిలిచిపోతుందని నేను నమ్ముతున్నాను.
మన స్పందనలో, మన ఐక్యత అత్యంత గుర్తించదగినది, ఇది మనలను విభజించాలనుకున్నవారికి అత్యంత సముచిత సమాధానం. మన ఐక్యత బహుళ-పార్టీ పార్లమెంట్ సభ్యుల బృందాలలో కూడా ప్రదర్శించబడింది, ఇవి భారతదేశం యొక్క స్థానాన్ని వివరించడానికి వివిధ దేశాలకు చేరాయి. ప్రపంచం భారతదేశం యొక్క స్థానాన్ని గమనించింది, మేము దాడి చేసేవారం కాదు, కానీ మన పౌరుల రక్షణలో ప్రతీకారం తీర్చడానికి వెనుకాడము.
ఆపరేషన్ సిందూర్ రక్షణ రంగంలో ఆత్మనిర్భర భారత్ మిషన్కు ఒక పరీక్షా సందర్భం. ఫలితం మనం సరైన మార్గంలో ఉన్నామని నిరూపించింది. మన స్వదేశీ తయారీ మన భద్రతా అవసరాలను స్వయం సమృద్ధిగా తీర్చడంలో కీలక స్థాయిని సాధించింది. ఇవి స్వాతంత్ర్యం నాటి నుంచి భారతదేశ రక్షణ చరిత్రలో మైలురాళ్ల విజయాలు.
ప్రియమైన సహ భారతీయులారా,
పర్యావరణాన్ని రక్షించడానికి మీరు చేయగలిగినదంతా చేయాలని నేను మిమ్మల్ని కోరుతున్నాను. వాతావరణ మార్పు సవాలును ఎదుర్కోవడానికి, మనం కూడా మారాలి. మన అలవాట్లను, మన ప్రపంచ దృక్పథాన్ని మార్చాలి. మన భూమి, నదులు, పర్వతాలు, వృక్షజాతులు మరియు జంతుజాలంతో మన సంబంధాన్ని మార్చాలి. మనందరి సహకారంతో, సహజ క్రమంలో జీవం వర్ధిల్లే గ్రహాన్ని మనం వదిలివేస్తాము.
ప్రియమైన సహ భారతీయులారా,
మన సరిహద్దులను రక్షిస్తున్న సైనికులు, పోలీసులు, కేంద్ర సాయుధ పోలీసు బలగాల సభ్యులను నేను ప్రత్యేకంగా గుర్తు చేస్తున్నాను. న్యాయవ్యవస్థ, పౌర సేవల సభ్యులకు నా శుభాకాంక్షలు. విదేశాల్లోని భారతీయ మిషన్లలో ఉన్న అధికారులకు, భారతీయ డయాస్పోరాకు కూడా నా స్వాతంత్య్ర దిన శుభాకాంక్షలు!
నేను మరోసారి స్వాతంత్య్ర దిన శుభాకాంక్షలను అందిస్తున్నాను.