ప్రతి ఏటా జనవరి 26న దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో జరిగే గణతంత్ర దినోత్సవ పరేడ్ కేవలం ఒక అధికారిక కార్యక్రమం కాదు. అది భారతదేశ సైనిక బలం, సాంస్కృతిక వైవిధ్యం, జాతీయ గౌరవానికి ప్రతీక. కోట్లాది మంది టెలివిజన్ల ద్వారా వీక్షించే ఈ వేడుక వెనుక ఉన్న ఖర్చుల విషయానికి వస్తే ఆశ్చర్యపోవాల్సిందే.
ప్రారంభ దశలో గణతంత్ర దినోత్సవ వేడుకలు చాలా సరళంగా నిర్వహించేవారు. 1951లో మొదటి పరేడ్కు ప్రభుత్వం ఖర్చు చేసిన మొత్తం కేవలం రూ.18 వేలే. కానీ కాలక్రమేణా పరేడ్ విస్తరించింది. సైనిక దళాలు, రాష్ట్రాల శకటాలు, వివిధ శాఖల ప్రదర్శనలు పెరగడంతో ఖర్చులు కూడా అదే స్థాయిలో పెరుగుతూ వచ్చాయి. 1970ల నాటికి లక్షల్లో ఉన్న వ్యయం, 1980ల చివరికి దాదాపు రూ.70 లక్షలకు చేరుకుంది.
ఆధునిక కాలంలో ఈ వేడుక మరింత వైభవంగా మారింది. ఆధునిక ఆయుధ ప్రదర్శనలు, భద్రతా ఏర్పాట్లు, సాంకేతిక వ్యవస్థలు, వేలాది మంది సిబ్బంది సమన్వయం…ఇవన్నీ కలిపితే ఖర్చు కోట్లలోకి చేరుతోంది. అంచనాల ప్రకారం 2015 నాటికి పరేడ్ ఏర్పాట్ల వ్యయం దాదాపు రూ.300 కోట్లకు పైగా ఉన్నట్లు సమాచారం. అయితే టిక్కెట్ల అమ్మకాల ద్వారా వచ్చే ఆదాయం మాత్రం చాలా స్వల్పమే. లక్షల్లోనే పరిమితమవుతోంది.
ప్రభుత్వం స్పష్టంగా చెప్పేది ఒక్కటే…ఈ వేడుక లాభాల కోసం కాదు. ఇది దేశ గౌరవానికి సంబంధించిన కార్యక్రమం. రక్షణ శాఖ, ఇతర మంత్రిత్వ శాఖలు, రాష్ట్రాలు తమ తమ బడ్జెట్ల నుంచి ఖర్చులు భరిస్తాయి. అందుకే మొత్తం వ్యయాన్ని ఒకే సంఖ్యలో చెప్పడం కష్టం.
మొత్తంగా చూస్తే గణతంత్ర దినోత్సవ పరేడ్ ఖర్చు ఎంత ఉన్నా, దాన్ని డబ్బుతో తూకం వేయలేం. ఇది భారతదేశ ఐక్యతను, సార్వభౌమత్వాన్ని ప్రపంచానికి చాటిచెప్పే మహత్తర వేడుక. ప్రతి అడుగులోనూ దేశ గర్వం ప్రతిబింబించే ఈ పరేడ్, ఖర్చులకన్నా విలువైన జాతీయ సంపదగా నిలుస్తోంది.
