చత్తీస్గడ్లోని బిలాస్పూర్ సర్కాండ ప్రాంతంలోని బగ్దాయి అమ్మవారి ఆలయం ప్రత్యేకతగా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఇక్కడ అమ్మవారికి నైవేద్యంగా సమర్పించబడేది ఏదంటే… కేవలం ఐదు గులకరాళ్లే. ఈ గులకరాళ్లను తప్పించి మరోక పదార్థాన్ని నైవేద్యంగా అందించడం అనుమతించబడదు. పూర్వికులు, స్థానికుల నుంచి వస్తున్న ఈ ఆచారం వెనుక ప్రత్యేకమైన కథ ఉంది.
వందేళ్ల క్రితం ఒక గొర్రెలకాపరి అడవిలో గొర్రెలను మేపుతూ వెళ్ళిన సమయంలో, బగ్దాయి అమ్మవారి దర్శనం పొందాడు. అతనికి దొరికిన ఏవీ కాకపోవడంతో, తన సామర్థ్యాన్ని బట్టి, సులభంగా అందుబాటులో ఉన్న ఐదు గులకరాళ్లను సమర్పించాడని చెప్పబడుతుంది. అమ్మవారి అనుగ్రహాన్ని పొందిన అతను, నాటి నుంచి రోజూ ఐదు గులకరాళ్లను అమ్మవారికి సమర్పిస్తూ వచ్చాడు. ఆ తరువాత చుట్టుపక్కల వారు కూడా అమ్మవారిని దర్శించుకొని ఐదు గులకరాళ్లను సమర్పిస్తున్నారు. నాటి నుంచి నేటి వరకు ఈ ఆచారం ఆనవాయితీగా కొనసాగుతోంది.
ప్రతిరోజు ఆలయానికి వచ్చే భక్తులు కూడా ఇదే పద్ధతిలో ఐదు గులకరాళ్లను సమర్పిస్తూ భక్తి భావాన్ని వ్యక్తం చేస్తున్నారు. నవరాత్రి ఉత్సవాల సమయంలో, భక్తుల సంఖ్య పెరగడంతో గులకరాళ్ల సంఖ్య కూడా పెరుగుతుంది. పూజారి అశ్వనీ తివారి చెబుతూ ఉన్నారు, ఈ గులకరాళ్లను నైవేద్యంగా సమర్పించడం కేవలం ఆచారంలోనే పరిమితం కాకుండా, భక్తులకు ఒక ప్రత్యేక అనుభూతిని ఇస్తుందని.
ఈ విధంగా, వందేళ్లకు పైగా కొనసాగుతున్న ఈ ఆచారం, బగ్దాయి అమ్మవారి ఆలయానికి ఒక ప్రత్యేకతను ఇచ్చింది. చారిత్రకత, భక్తి, సాంప్రదాయంతో కూడిన ఈ నైవేద్యం, ప్రతి భక్తుడిలో అమ్మవారి పట్ల ప్రత్యేకమైన ఆరాధన భావాన్ని రేకెత్తిస్తుంది. ఈ గులకరాళ్ల ఆచారం కేవలం భక్తులకే కాక, స్థానిక సమాజానికి కూడా ఒక గుర్తుగా మారిపోయింది.
ఈ కథ ద్వారా ఒకటే స్పష్టంగా తెలుస్తుంది: భక్తి సరళంగా ఉంటే, ఆచార రూపంలో అది శతాబ్దాలుగా నిలుస్తుంది.
