హిందూ ధర్మ సంప్రదాయంలో ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాలకు ఉన్న మహిమ అనిర్వచనీయం. శివపురాణం తెలిపిన ప్రకారం, పరమేశ్వరుడు జ్యోతి స్వరూపంగా అవతరించి తన అనంత శక్తిని లోకానికి తెలియజేసిన పవిత్ర స్థలాలే జ్యోతిర్లింగ క్షేత్రాలు. ఇవి సాధారణ శివలింగాలు కావు. శివుని నిరాకార, నిత్య, శాశ్వత తత్వానికి ప్రతీకలుగా భక్తులు వీటిని ఆరాధిస్తారు. భారతదేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో విస్తరించి ఉన్న ఈ పన్నెండు జ్యోతిర్లింగాలు దేశ ఆధ్యాత్మిక ఐక్యతకు కూడా ప్రతీకలుగా నిలుస్తున్నాయి.
జ్యోతిర్లింగ దర్శనం చేయడం కేవలం ఒక ధార్మిక కర్తవ్యమే కాదు, అది మనస్సును శుద్ధి చేసే ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణం. భక్తి భావంతో శివుని అభిషేకించడం, లింగ దర్శనం చేయడం వల్ల అంతర్ముఖ ప్రశాంతత లభిస్తుందని, పాపభారం తొలగిపోతుందని పురాణ విశ్వాసం. శివపురాణంలోని కోటిరుద్ర సంహితలో ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాల మహత్యం విశదంగా వర్ణించబడింది. ఈ లింగాలను దర్శించిన వారికి మోక్షసాధన సులభమవుతుందని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి.
జ్యోతిషశాస్త్ర పరంగా కూడా జ్యోతిర్లింగాలకు ప్రత్యేకమైన ప్రాధాన్యత ఉంది. పన్నెండు రాశులు, పన్నెండు ఆదిత్యులు, పన్నెండు జ్యోతిర్లింగాల మధ్య గాఢమైన సంబంధం ఉందని ఆచార్యులు పేర్కొంటారు. ప్రతి రాశికి ఒక గ్రహాధిపతి ఉండగా, ఆయా గ్రహ ప్రభావాలను సమతుల్యం చేసే దైవశక్తి సంబంధిత జ్యోతిర్లింగంలో నిక్షిప్తమై ఉందని నమ్మకం. అందుకే రాశి ప్రకారం జ్యోతిర్లింగ దర్శనం చేయడం వల్ల గ్రహదోషాలు తగ్గి, జీవితంలో శుభఫలితాలు కలుగుతాయని భక్తులు విశ్వసిస్తారు.
మేష రాశివారు రామేశ్వర జ్యోతిర్లింగాన్ని దర్శిస్తే ధైర్యం, స్థైర్యం పెరుగుతాయి. వృషభ రాశివారికి సోమనాథ దర్శనం ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. మిథున రాశివారు నాగేశ్వర స్వామిని దర్శిస్తే బుద్ధి వికాసం కలుగుతుంది. కర్కాటక రాశివారికి ఓంకారేశ్వర దర్శనం మానసిక శాంతిని ఇస్తుంది. సింహ రాశివారు బైద్యనాథ్ స్వామిని సేవిస్తే కీర్తి ప్రతిష్ఠలు పెరుగుతాయి. కన్య రాశివారికి శ్రీశైలం మల్లికార్జున స్వామి ఆరోగ్యం, వృత్తిలో స్థిరత్వాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.
అలాగే తులా రాశివారికి మహాకాళేశ్వరుడు సమతుల్యతను, వృశ్చిక రాశివారికి ఘృష్ణేశ్వరుడు ధైర్యాన్ని, ధనుస్సు రాశివారికి కాశీ విశ్వనాథుడు జ్ఞానాన్ని అందిస్తాడని విశ్వాసం. మకర రాశివారు భీమశంకర దర్శనం చేస్తే శ్రమకు ఫలితం దక్కుతుంది. కుంభ రాశివారికి కేదార్నాథ్ దర్శనం ఆధ్యాత్మిక ఎదుగుదలను ఇస్తుంది. మీన రాశివారికి త్రయంబకేశ్వర స్వామి కృప జీవన మార్గాన్ని ప్రకాశింపజేస్తుంది.
ఈ విధంగా ద్వాదశ జ్యోతిర్లింగాలు భక్తులకు విశ్వాసం, భక్తి, ఆధ్యాత్మిక బలాన్ని అందించే శివానుగ్రహ కేంద్రాలుగా నిలుస్తున్నాయి.
