చట్టసభల్లో మహిళా శక్తికి పట్టం కట్టే చారిత్రక ఘట్టం ఆరంభమైంది; దేశవ్యాప్తంగా లోక్సభ, రాష్ట్రాల అసెంబ్లీలలో మహిళలకు 33 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించే ‘మహిళా రిజర్వేషన్ చట్టం’ 2026 ఏప్రిల్ 16 నుండి అధికారికంగా అమల్లోకి వచ్చింది. వాస్తవానికి ఈ బిల్లుకు 2023లోనే పార్లమెంట్ ఆమోదం తెలిపినప్పటికీ, తాజాగా కేంద్ర ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన నోటిఫికేషన్తో దీని అమలుకు ఉన్న న్యాయపరమైన అడ్డంకులు తొలిగిపోయాయి.
ఈ చట్టాన్ని 2029 సాధారణ ఎన్నికల నాటికే క్షేత్రస్థాయిలో అమలు చేయాలనే పట్టుదలతో ఉన్న కేంద్రం, ఇందుకోసం 131వ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లును పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టింది. గతంలో ఉన్న నిబంధనల ప్రకారం జనగణన (Census), నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (Delimitation) పూర్తయిన తర్వాతే రిజర్వేషన్లు అమలు కావాల్సి ఉండగా, ఆ ప్రక్రియతో సంబంధం లేకుండా (డీలింకింగ్) రిజర్వేషన్లను అమలు చేయాలనే సాహసోపేతమైన ప్రతిపాదనను ప్రభుత్వం తెరపైకి తెచ్చింది.
ఈ కొత్త ప్రతిపాదనల వల్ల లోక్సభ స్థానాల సంఖ్య ప్రస్తుతం ఉన్న 543 నుండి ఏకంగా 816కి పెరిగే అవకాశం ఉండటం ఇప్పుడు రాజకీయ వర్గాల్లో హాట్ టాపిక్గా మారింది. 2011 జనాభా లెక్కల ప్రాతిపదికన ఈ మార్పులు చేయాలని భావిస్తుండగా, జనాభా నియంత్రణ పాటించిన దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు సీట్ల కేటాయింపులో అన్యాయం జరుగుతుందేమోనని ప్రతిపక్షాలు గళమెత్తుతున్నాయి. అయితే, ఏ రాష్ట్రానికీ సీట్లు తగ్గవని, మహిళా సాధికారతే లక్ష్యంగా ఈ అడుగులు పడుతున్నాయని కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా స్పష్టమైన హామీ ఇచ్చారు. 2027 జనగణన కోసం ఆగకుండానే, దేశ రాజకీయ ముఖచిత్రాన్ని మార్చేలా మహిళా కోటాను అమలు చేయడమే లక్ష్యంగా ఈ చట్టం ఇప్పుడు కొత్త మలుపులు తిరుగుతోంది.
