దేశవ్యాప్తంగా అమల్లోకి వచ్చిన మహిళా రిజర్వేషన్ల చట్టం అమలుకు కీలకమైన ‘డీలిమిటేషన్’ (నియోజకవర్గాల పునర్విభజన) ప్రక్రియ ఇప్పుడు భారతదేశ రాజకీయ ముఖచిత్రాన్ని మార్చేలా కనిపిస్తోంది, ముఖ్యంగా జనాభా నియంత్రణలో ముందున్న తమిళనాడు మరియు రాజకీయంగా అత్యంత చైతన్యవంతమైన పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రాలపై ఇది తీవ్ర ప్రభావం చూపనుంది. కేంద్ర ప్రభుత్వం లోక్సభ స్థానాలను ప్రస్తుతమున్న 543 నుండి ఏకంగా 816కి పెంచాలని భావిస్తుండటంతో, ఉత్తరాది రాష్ట్రాలకు సీట్ల సంఖ్య భారీగా పెరిగి, దక్షిణాది రాష్ట్రాల ప్రాతినిధ్యం తగ్గే ప్రమాదం ఉందని రాజకీయ విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
2011 జనాభా లెక్కల ప్రాతిపదికన ఈ మార్పులు చేపడితే, ఉత్తరప్రదేశ్ వంటి రాష్ట్రాల సీట్లు దాదాపు 140కి పైగా పెరిగే అవకాశం ఉండగా, తమిళనాడు వంటి రాష్ట్రాల సీట్లు జనాభా నిష్పత్తి ప్రకారం తగ్గే లేదా ఇతర రాష్ట్రాలతో పోలిస్తే ప్రాధాన్యత కోల్పోయే పరిస్థితి నెలకొంటుంది. తమిళనాడులో ప్రస్తుతం ఉన్న 39 లోక్సభ స్థానాలు పునర్విభజన తర్వాత పెరిగినప్పటికీ, జాతీయ స్థాయిలో ఆ రాష్ట్రం యొక్క ‘వోట్ పవర్’ గణనీయంగా తగ్గుతుంది; దీనివల్ల జాతీయ రాజకీయాల్లో ఆ రాష్ట్ర నిర్ణయాధికారం బలహీనపడే అవకాశం ఉంది. అటు పశ్చిమ బెంగాల్లో కూడా 42 స్థానాల సంఖ్యలో మార్పులు రావడం వల్ల ప్రాంతీయ పార్టీల పట్టు సడలే ప్రమాదం ఉందని తృణమూల్ కాంగ్రెస్ వంటి పార్టీలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి.
వాస్తవానికి 1971 నుండి అమల్లో ఉన్న సీట్ల సంఖ్యను 2026 తర్వాత మార్చాలని రాజ్యాంగ నిబంధనలు చెబుతున్నప్పటికీ, దక్షిణాది రాష్ట్రాలు కుటుంబ నియంత్రణను సమర్థవంతంగా అమలు చేసి దేశాభివృద్ధికి సహకరిస్తే, దానికి ప్రతిఫలంగా రాజకీయ బలాన్ని తగ్గించడం ఎంతవరకు సమంజసమని డీఎంకే వంటి పార్టీలు ప్రశ్నిస్తున్నాయి. ఒకవేళ లోక్సభ స్థానాలు 816కి చేరితే, కేంద్రంలో ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయడంలో కేవలం ఉత్తరాది రాష్ట్రాల జనాభానే కీలకంగా మారుతుంది, దీనివల్ల సమాఖ్య స్ఫూర్తి దెబ్బతింటుందన్నది ప్రధాన విమర్శ.
కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా పార్లమెంటులో ఏ రాష్ట్రానికీ సీట్లు తగ్గవని హామీ ఇచ్చినప్పటికీ, రాష్ట్రాల మధ్య సీట్ల నిష్పత్తిలో వచ్చే భారీ వ్యత్యాసం భవిష్యత్తులో తమిళనాడు మరియు బెంగాల్ ఎన్నికల వ్యూహాలను పూర్తిగా మార్చివేస్తుంది. ఈ పరిణామాల నేపథ్యంలో, రాబోయే 2029 ఎన్నికల నాటికి నియోజకవర్గాల సరిహద్దులు మారడం ఖాయంగా కనిపిస్తోంది, ఇది దేశ చరిత్రలోనే అత్యంత కీలకమైన రాజకీయ మలుపుగా నిలిచిపోనుంది. జనాభా ప్రాతిపదికన కాకుండా, అభివృద్ధి మరియు సామాజిక అంశాలను కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుని ఈ ప్రక్రియ చేపట్టాలని రాష్ట్రాలు డిమాండ్ చేస్తున్నాయి.
