వైశాఖ మాసం అంటే కేవలం కాలచక్రంలో ఒక నెల మాత్రమే కాదు, అది సాక్షాత్తు ఆ శ్రీమహావిష్ణువు స్వరూపమైన ‘మాధవ మాసం’. తెలుగు పంచాంగం ప్రకారం చైత్రం ముగిసిన తర్వాత వచ్చే ఈ రెండో నెల, ఆధ్యాత్మికతకు మరియు దానధర్మాలకు పట్టుకొమ్మ వంటిది. ఏప్రిల్ 18, 2026 శనివారం నాడు ప్రారంభమయ్యే ఈ పుణ్య మాసం, మే 16 వరకు భక్తులను ఆధ్యాత్మిక సాగరంలో ఓలలాడించనుంది. ఈ మాసంలో నదీ స్నానం, జపం, మరియు సనాతన ధర్మాన్ని నిలబెట్టిన మహానుభావుల జయంతి ఉత్సవాలు విశేష ఫలాలనిస్తాయి.
వైశాఖ శుద్ధ పక్షం: పండుగలు – విశిష్టతలు
వైశాఖ మాసం ప్రారంభమే పండుగల సందడిని మోసుకొస్తుంది. ఈ పక్షంలో వచ్చే ముఖ్యమైన తిథులు ఇవే:
- ఏప్రిల్ 20 (వైశాఖ శుద్ధ తదియ): ఈ రోజే అత్యంత పవిత్రమైన అక్షయ తృతీయ. కృతయుగం ప్రారంభమైన రోజు ఇదే. సింహాచలంలో అప్పన్న స్వామి చందనోత్సవం మరియు పరశురామ జయంతి ఈ రోజే నిర్వహిస్తారు. చార్ ధామ్ యాత్ర కూడా నేడే మొదలవుతుంది.
- ఏప్రిల్ 21 & 22: సనాతన ధర్మ రక్షకులైన ఆది శంకరాచార్యుల జయంతి మరియు రామానుజాచార్యుల జయంతి ఉత్సవాలు జరుగుతాయి.
- ఏప్రిల్ 25 (వైశాఖ శుద్ధ నవమి): తిరుమలలో శ్రీనివాసుడు, పద్మావతి అమ్మవార్ల పరిణయోత్సవాలు వైభవంగా ప్రారంభమవుతాయి.
- ఏప్రిల్ 27 (మోహిని ఏకాదశి): సర్వ పాపాలను హరించే మోహిని ఏకాదశి. అన్నవరం సత్యనారాయణ స్వామి కళ్యాణ మహోత్సవాలు నేడే.
- ఏప్రిల్ 30 (నృసింహ జయంతి): దుష్టశిక్షణ కోసం స్వామి స్తంభం నుంచి ఉద్భవించిన రోజు. తిరుపతి గోవిందరాజస్వామి బుగ్గోత్సవం నేటితో ముగుస్తుంది.
- మే 1 (వైశాఖ పౌర్ణమి): అహింసా మూర్తి బుద్ధ పూర్ణిమ మరియు కూర్మ జయంతి.
వైశాఖ బహుళ పక్షం: జయంతి ఉత్సవాలు
మాసం ద్వితీయార్ధంలో కూడా విశేషమైన పర్వదినాలు కొలువై ఉన్నాయి:
- మే 2 (బహుళ పాడ్యమి): పదకవితా పితామహుడు తాళ్లపాక అన్నమాచార్యుల జయంతి.
- మే 5: లోక ప్రసిద్ధి గాంచిన తిరుపతి గంగ జాతర ప్రారంభం.
- మే 12 (వైశాఖ బహుళ దశమి): అత్యంత శక్తివంతమైన హనుమజ్జయంతి. భక్తులు హనుమాన్ చాలీసా పఠిస్తూ స్వామిని కొలిచే పవిత్ర దినం.
- మే 15 & 16: వృషభ సంక్రమణం మరియు మాస శివరాత్రితో కూడిన ఈ రోజులతో వైశాఖ మాసం ముగుస్తుంది.
సామాన్యులకు ఆధ్యాత్మిక సందేశం
ఈ మాసాన్ని ‘మాధవ మాసం’ అని ఎందుకు అంటారంటే, ఎండలు మండిపోయే ఈ కాలంలో జీవకోటికి చల్లదనాన్ని, ఆహారాన్ని ఇచ్చే దానగుణమే మాధవ సేవగా పరిగణించబడుతుంది. ఈ నెలలో ఉదకుంభ దానం (నీటి కుండ దానం), విసనకర్రలు, చెప్పులు మరియు పెరుగు అన్నం దానం చేయడం వల్ల అశ్వమేధ యాగం చేసినంత పుణ్యం లభిస్తుందని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.
వైశాఖ మాసం ముగిసిన మరుసటి రోజు (మే 17) నుంచి అధిక జ్యేష్ఠ మాసం ప్రారంభం కానుంది. ఈ మార్పుల వల్ల జ్యోతిష్య రీత్యా కూడా 2026 సంవత్సరం ఎంతో ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంది.