గత నెలన్నర రోజులుగా ప్రపంచ దేశాలను వణికించిన హోర్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) ఉద్రిక్తతలకు తెరదించుతూ ఇరాన్ సంచలన నిర్ణయం తీసుకుంది. జలసంధిని పూర్తిగా పునరుద్ధరిస్తున్నట్లు ప్రకటించడంతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధరలు ఒక్కసారిగా కుప్పకూలాయి.
ఏమిటి ఈ వివాదం? ఎందుకింత ఉత్కంఠ?
మధ్యప్రాచ్యంలో యుద్ధ వాతావరణం నెలకొన్న నేపథ్యంలో, ప్రపంచ ఇంధన అవసరాల్లో దాదాపు 25% నుండి 30% వాటా కలిగిన హోర్ముజ్ జలసంధిని ఇరాన్ తన అదుపులోకి తీసుకుంది. ఈ మార్గం గుండా వెళ్లే నౌకలు భారీగా టోల్ ఫీజు చెల్లించాలని, ముఖ్యంగా అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ వంటి మిత్రపక్షాల నౌకలకు అసలు అనుమతే లేదని ఆంక్షలు విధించింది. దీనివల్ల సరుకు రవాణా నిలిచిపోయి, చమురు సరఫరా ఆగిపోతుందనే భయంతో బ్యారెల్ ధరలు ఆకాశాన్ని తాకాయి.
ఇరాన్ తీసుకున్న కీలక నిర్ణయం
అయితే, అనూహ్య పరిణామాల మధ్య ఇరాన్ తాజాగా ఒక మెట్టు దిగివచ్చింది. “హోర్ముజ్ జలసంధి ఇప్పుడు పూర్తిగా అందుబాటులోకి వచ్చింది, ప్రపంచ దేశాల నౌకలు గతంలో మాదిరిగానే ఎటువంటి ఆటంకం లేకుండా ప్రయాణించవచ్చు” అని అధికారికంగా ప్రకటించింది. ఈ ప్రకటన వెలువడిన కొద్ది నిమిషాల్లోనే అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో బ్యారెల్ ముడి చమురు ధర 5% నుండి 8% వరకు పడిపోయింది.
భారత్కు కలిగే లాభం ఏంటి?
భారతదేశం తన చమురు అవసరాల కోసం 80% పైగా దిగుమతుల మీదనే ఆధారపడుతుంది. హోర్ముజ్ జలసంధి మూతపడితే భారత్లో పెట్రోల్ ధర లీటరుకు రూ. 120 దాటుతుందని అంచనా వేశారు. కానీ తాజా పరిణామంతో:
చమురు ధరల తగ్గింపు: ముడి చమురు ధర తగ్గడం వల్ల దేశీయంగా పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు లీటరుకు రూ. 5 నుండి రూ. 10 వరకు తగ్గే అవకాశం ఉంది.
ద్రవ్యోల్బణం నియంత్రణ: రవాణా ఖర్చులు తగ్గడం వల్ల నిత్యావసర వస్తువుల ధరలు కూడా అదుపులోకి వస్తాయి.
ఆర్థిక స్థిరత్వం: రూపాయి విలువ బలపడటానికి, విదేశీ మారక నిల్వలు ఆదా అవ్వడానికి ఇది ఒక ‘బిగ్ రిలీఫ్’.
సామాన్య ప్రజల జేబులకు చిల్లు పడకుండా, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ కుప్పకూలకుండా ఇరాన్ తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం నిజంగా శుభపరిణామం. యుద్ధం కంటే శాంతి మార్గమే వ్యాపారానికి, వికాసానికి మేలు చేస్తుందని ఈ ఘటన మరోసారి నిరూపించింది. రాబోయే రోజుల్లో చమురు సంస్థలు ఈ ధరల తగ్గింపు ప్రయోజనాన్ని వినియోగదారులకు ఎంతవరకు బదిలీ చేస్తాయో వేచి చూడాలి.
